Agrega Nedir? Agrega Özellikleri Nelerdir?

Beton ve asfalt gibi yapı malzemelerinin temel bileşenlerinden biri olan agrega, inşaat sektörünün vazgeçilmez unsurudur. Betonun hacminin yaklaşık yüzde 60-80’ini oluşturan agrega, malzemenin dayanımını, dayanıklılığını ve ekonomik olmasını sağlayan iskelet yapısını oluşturur.

Agrega Nedir?

Agrega; kum, çakıl, kırmataş, cüruf gibi organik olmayan, genellikle doğal yollarla (akarsu yatakları) veya mekanik yollarla ufalanmış mineral kökenli taneli malzemeler topluluğuna verilen genel addır. Çimento ve su ile birleşerek çok güçlü bir bağ (beton) veya zift-bitüm ile birleşerek asfaltı oluşturur. Hafriyat işlemlerinin hemen sonrasında da temel altı dolgusu olarak sıklıkla kullanılmaktadır.

Agrega Özellikleri ve Seçim Kriterleri Nelerdir?

Kaliteli bir agregada bulunması gereken başlıca özellikler şunlardır:

• Sertlik ve Dayanım: Kullanıldığı yapının taşıyıcı (kolon, kiriş, temel) özelliklerini doğrudan etkilediğinden ezilmeye, ufalanmaya ve basınca karşı yüksek mukavemet göstermelidir.
• Temizlik (Yıkanmış Olması): İçerisinde kil, toprak, organik atık veya kimyasal tuzlar (deniz kumu gibi) kesinlikle olmamalıdır. Temiz olmayan agrega, betondaki çimentonun bağlayıcılık özelliğini öldürür ve nervürlü demirin paslanmasına (korozyon) yol açar.
• Granülometri (Tane Boyutu Dağılımı): Agreganın yalnızca tek bir boyuttan ibaret olmaması gerekir. İri tanelerin arasındaki boşlukların daha ufak taneler ve kumlarla doldurması ideal bir beton karışımı sağlar ve betonun yoğunluğunu artırır.
• Su Emme Oranı: Agreganın gereğinden fazla su emmemesi gerekir, aksi takdirde beton karışım suyunun dengesini bozar ve mukavemeti düşürür.

Altyapı ve Hafriyatta Agreganın Rolü

Agrega sadece üst yapı elemanı olarak düşünülmemelidir. Özellikle Kozadağ Hafriyat olarak derin temel kazılarında ve altyapı işlerinde agrega ile özel bir zemin izolasyonu sağlamaktayız. Bina yıkımı tamamlandıktan sonra açılan temel çukuruna serilen granüler agrega veya mıcır dolgu, temel altı drenajının sağlıklı çalışmasını sağlar. Su yalıtımı yapılmadan evvel kapileriteyi (suyun yukarı tırmanması) kesmek için kalın agrega tabakalarından sıkça faydalanıyoruz.

Doğru agrega seçimi, sıradan bir inşaatı nesiller boyu ayakta kalan bir anıta dönüştürür.